NYT: Ο Τραμπ εξοπλίζει έναν εχθρό

NYT: Ο Τραμπ εξοπλίζει έναν εχθρό

Η πολεμική αεροπορία της Τουρκίας παρέλαβε αυτή την εβδομάδα το πρώτο αεροσκάφος τεχνολογίας στελθ, F-35, σε μια ειδική τελετή- αποκαλυπτήρια στο Τέξας,  στην οποία, με βάση μια αναφορά, «έπαιζαν παραδοσιακή μουσική και τραγούδια μαζί με έναν χορευτή με τεράστια δερμάτινα φτερά». Αν η παράσταση ήταν ανορθόδοξη, η υποβόσκουσα πολιτική κυμαινόταν από την  ανικανότητα στην διαστροφή.

Με μια λέξη: Τραμπ.

Σε μια εποχή αμερικανικών φυλακών για μωρά και τη Μελάνια να στέλνει μετα-μηνύματα, είναι δύσκολο να προσέξει κανείς τα πράγματα που συνήθιζαν να έχουν σημασία. Έτσι, ιδού μια γρήγορη εισαγωγή στον πρώην σύμμαχο μας, την Τουρκία, που την Κυριακή πάει στις κάλπες για προεδρικές και βουλευτικές εκλογές.

Η οικονομία της είναι σε κρίση. Ο ηγέτης ενός σημαντικού αντιπολιτευτικού κόμματος είναι στη φυλακή. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης, είναι σε ισχύ από το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, με αποτέλεσμα  περίπου 140.000 συλλήψεις, το κλείσιμο 189 μέσων ενημέρωσης και τη σύλληψη πάνω από 300 δημοσιογράφων.

Ο τουρκικός στρατός έφτασε μια ανάσα από τη σύγκρουση, πέρυσι, με τις αμερικανικές δυνάμεις που μάχονται τον ISIS  στη Συρία. Επίσης, σκοπεύει να αγοράσει ρωσικούς, εξελιγμένους, αντιαεροπορικούς πυραύλους που είναι ασύμβατοι με τα συστήματα του ΝΑΤΟ. Ένας αμερικανός πάστορας, ο Άντριου Μπράνσον, κρατείται σε τουρκική φυλακή για περίπου δύο χρόνια, όμηρος της τουρκικής κυβέρνησης στην προσπάθεια της για έκδοση του κληρικού Φετουλάχ Γκιουλέν από το σπίτι του στην Πενσυλβάνια.

Όλα αυτά υπήρξαν έργο του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενός ισλαμιστή, βιτριολικού αντισημίτη( κάποτε υποστήριξε πως «η πρωτεύουσα των Εβραίων» χρηματοδοτεί τους Τάιμς), που σταθερά παγίωσε την αυταρχική εξουσία του μέσα σε διάστημα 15 ετών. Ο Ερντογάν υπήρξε αυθεντικά δημοφιλής, αλλά οι πρόσφατες εκλογικές νίκες του κηλιδώθηκαν από σοβαρές κατηγορίες για εκλογικό εκφοβισμό και νοθεία.

Τα καλά νέα;  Λοιπόν, υπάρχουν μερικά. Ακριβώς επειδή ο Ερντογάν έχει οδηγήσει την οικονομία στον γκρεμό, υπάρχει η ισχνή πιθανότητα να αντιμετωπίσει επαναληπτικές εκλογές τον επόμενο μήνα , και μια σεβαστή πιθανότητα το κόμμα AKP να χάσει την πλειοψηφία στη Βουλή. Οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης είναι περισσότερο από ποτέ ενωμένοι κατά του Ερντογάν  και έχουν  προσεγγίσει μεγάλα πλήθη στις τάξεις τους.

Τι μπορεί να κάνει  η αμερικανική κυβέρνηση;

Η Τουρκία αποτελεί ένα πραγματικό δίλημμα γα τους Αμερικανούς πολιτικούς . Είμαστε καλύτερα, για να χρησιμοποιήσω τη φράση του Λίντον Τζόνσον για τον Τζ. Εντγκαρ Χούβερ, «με τον Ερντογάν μέσα στη σκηνή και να ουρεί έξω απ αυτήν ή έξω και να ουρεί μέσα;» Η Τουρκία κυριαρχεί στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και η αεροπορική  βάση του Ιντσιρλίκ έχει παίξει χρήσιμο ρόλο στις επιθέσεις κατά του ISIS. Υπήρξαν φωνές που ζητούσαν την εκδίωξη της Τουρκία από τη συμμαχία- το πώς ακριβώς δεν είναι ξεκάθαρο- που μπορεί να είναι συναισθηματικά ικανοποιητικές και ηθικά δικαιολογημένες. Αλλά σε τίποτα δεν θα βελτίωναν, μάλλον θα επιδείνωναν,  την εσωτερική και τα διεθνή συμπεριφορά της Άγκυρας.

Τίποτα απ αυτά, βέβαια, δεν σημαίνει πως οι ΗΠΑ πρέπει να μείνουν άπραγες. Ο Μπαράκ Ομπάμα, από νωρίς, προσπάθησε να ενστερνιστεί τον Ερντογάν, ως ένα μοντέλο ισλαμικής δημοκρατίας, μια πολιτική τόσο ατελέσφορη όσο και ο επαναπροσδιορισμός των σχέσεων με τη Ρωσία. Ο Τραμπ, που δεν έχει ακόμα διορίσει πρέσβη στην Άγκυρα, πήγε ακόμη παραπέρα προσφωνώντας τον Ερντογάν  «φίλο μου» που «παίρνει άριστα» στην ηγεσία του .

Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου πως ο Τραμπ δεν έχει συναντήσει κάποιον αγροίκο που να μη θέλει να τον κολακέψει και να τον μιμηθεί. Το ανεξήγητο είναι γιατί η κυβέρνηση, με ηγέτη τον υπουργό Άμυνας, Τζιμ Μάτις, προχωράει με την παράδοση των F-35, μετά και τις προσπάθειες Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών Γερουσιαστών να μπλοκάρουν την παράδοση μέχρι η Τουρκία να απελευθερώσει τον Μπράνσον, να εγκαταλείψει την απόκτηση των ρωσικών πυραύλων και να βελτιώσει εν γένει τη διαγωγή της.

Το F-35 ήταν μοχλός. Μόλις τον σπαταλήσαμε.

Χειρότερα, το κάναμε λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, δίνοντας στον Ερντογάν ένα πολιτικό δώρο που μπορεί να κραδαίνει  ως ένδειξη ότι οι ΗΠΑ δεν τολμούν να τα βάλουν μαζί του και πως μπορεί να συνεχίσει να συμπεριφέρεται όπως του αρέσει. Στο μεταξύ, μια χώρα που πλέον κινείται στην τροχιά της Ρωσίας θα αποκτήσει ένα από τα πιο προηγμένα οπλικά συστήματα που φτιάχτηκε ποτέ.

Αν και όταν ο Ερντογάν «τα σπάσει» εντελώς με τις ΗΠΑ, είναι ήδη στο τέλος της διαδρομής, τι θα τον εμποδίσει να επιτρέψει σε Ρώσους τεχνικούς να ρίξουν μια κοντινή ματιά στο F-35, για να έχουν μα καλύτερη ιδέα πώς να το καταρρίψουν; Ή γιατί να μην το χρησιμοποιήσει απέναντι σε άλλους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, όπως το Ισραήλ; Αν ο Ομπάμα είχα κάνει αυτή την παράδοση, οι Ρεπουμπλικάνοι θα τον κατηγορούσαν για προδοσία,

Θα είναι ευτυχές για τους Τούρκους, αν ο Ερντογάν δεν λάβει εντολή για άλλα πέντε χρόνια πολιτικής, κοινωνικής και εθνοτικής  καταπίεσης. Η Τουρκία είναι μια όμορφη χώρα υπέροχων ανθρώπων που μπορεί ακόμα να δείξει πως ένα μουσουλμανικό κράτος μπορεί να ανεκτικό, δημοκρατικό και να ευημερεί.

Αν συμβεί αυτό, η ιστορία θα γράψει πως οι ΗΠΑ δεν έκαναν τίποτα για να βοηθήσουν, και πολλά για να εμποδίσουν τις δυνάμεις της ελευθερίας. Όπως τόσα άλλα που κάνει η διοίκηση Τραμπ, δεν είναι μια έκπληξη αλλά ένα ακόμη σοκ.

The New York Tmes