Τουρκία: Το επικίνδυνο παιχνίδι της διπλωματίας των αιχμαλώτων

Τουρκία: Το επικίνδυνο παιχνίδι της διπλωματίας των αιχμαλώτων

Την 7η Οκτωβρίου 2016, ο Άντριου Μπράσνσον, ένας 50χρονος Αμερικανός πάστορας, που εργαζόταν ως ιεραπόστολος στην Τουρκία, έλαβε ένα τηλεφώνημα που του ζητούσε να πάει στο αστυνομικό τμήμα. Από το 1995, ο Μπράνσον, ζούσε στην πόλη της Σμύρνης στη Δυτική Τουρκία, υπηρετώντας ως πρεσβυτεριανός πάστορας. Όταν η αστυνομία επικοινώνησε μαζί του, ανέμενε την ανανέωση της άδειας παραμονής του και υπέθεσε πως ήταν έτοιμη. Αντιθέτως, η αστυνομία τον συνέλαβε, με την υποψία της συνεργασίας με τρομοκράτες, και τον φυλάκισε χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες για ενάμιση χρόνο. Προσδοκίες για μια γρήγορη αποφυλάκιση ή διαταγή απέλασης έσβηναν, καθώς ο Μπράνσον μεταφερόταν από τη μια φυλακή στην άλλη. Κατά καιρούς, μοιραζόταν ένα κελί για δώδεκα κρατούμενους με εικοσιένα άλλους, είπε ο δικηγόρος του, Ισμαήλ Τζέμ Χαλαβούρτ.

Μια εβδομάδα πριν τη φετινή 16η Απριλίου, ημερομηνία έναρξης της δίκης του Μπράνσον, έμαθε, τελικά, της κατηγορίες που τον βαρύνουν: κατασκοπεία και διάπραξη εγκλημάτων εκ μέρους τρομοκρατικών οργανώσεων. Αυτές οι οργανώσεις συμπεριλαμβάνουν το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα(PKK), που πραγματοποιεί μια δεκαετή εξέγερση στην Τουρκία  και τους οπαδούς του Φετουλάχ Γκιουλέν, ενός ισλαμιστή κληρικού που ζει στην Πενσυλβάνια, τον οποίο η Τουρκία θεωρεί ιθύνοντα νου του αποτυχημένου πραξικοπήματος του 2016. Η δίκη του Μπράνσον τελείωσε με τους δικαστές να επικυρώνουν την διαταγή φυλάκισης του μέχρι την 7η Μαΐου, την επόμενη δικάσιμο. Αν καταδικαστεί, ο Μπράνσον, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης 35 ετών- η κοινή μοίρα των διαφωνούντων με το κράτος και όσων είναι ύποπτοι για συμμετοχή στον πραξικόπημα, το οποίο προκάλεσε κύματα διώξεων και συλλήψεων από το κράτος, με θύματα περισσότερους από 150.00 ανθρώπους.

Τον περασμένο Αύγουστο, η κόρη του Μπράνσον, Ζακλίν Φουρνάρι, τον επισκέφτηκ στη φυλακή. Μέχρι τότε, είχε χάσει 50 κιλά. ΄΄Έμοιαζε διαφορετικός, ακουγόταν διαφορετικός…Ήταν πολύ δύσκολο να βλέπω τον πατέρα μου έτσι,΄΄ είπε όταν μιλήσαμε στο τηλέφωνο. ΄΄Ξέρω ότι δεν του άρεσε που τον είδα σε αυτή την κατάσταση. Αδύναμο, καταβεβλημένο και απελπισμένο.΄΄

Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον πρόεδρο της Τουρκίας, η περίπτωση του Μπράνσον του έδωσε την ευκαιρία να επιδοθεί σ ένα είδος διπλωματίας αιχμαλώτων. Σε μια ομιλία του το περασμένο Φθινόπωρο, ο Ερντογάν εμφανίστηκε να συνδέει την απελευθέρωση του Μπράνσον με το αίτημα για έκδοση του Γκιουλέν από την διοίκηση Τραμπ.(Αξιωματούχοι των ΗΠΑ ισχυρίζονται πως τα στοιχεία που έχουν λάβει δεν επαρκούν για κάτι τέτοιο) ΄΄Δώστε μας πίσω τον πάστορα,΄΄ λένε. ΄΄’Εχετε κι εσείς έναν πάστορα. Δώστε τον σ εμάς,΄΄ είπε ο Ερντογάν αναφερόμενος στον Γκιουλέν. ΄΄Τότε θα τον δικάσουμε(τον Μπράνσον) και θα τον επιστρέψουμε΄΄.

Η συνεχιζόμενη κράτηση του Μπράνσον εξυπηρετεί έναν ξεκάθαρο πολιτικό στόχο. Στις 18 Απρίλιο, η κυβέρνηση προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 24 Ιουνίου. Ο Ερντογάν, που ηγείται της Τουρκίας από το 2002, επιθυμεί να εξαργυρώσει τον εθνικιστικό ενθουσιασμό από τις πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά τον Κούρδων ανταρτών στη Β. Συρία. Επίσης. ελπίζει να παγιώσει την εξουσία του σε συνέχεια του περυσινού δημοψηφίσματος, που συγκεντρώνει υπέρ-εξουσίες στα χέρια του πρόεδρου

Ο Ερντογάν, ίσως, ακόμα να χρειάζεται μια πειστική νίκη στις κάλπες, πριν οι δυσοίωνες προβλέψεις για την τουρκική οικονομία προκαλέσουν ρήγματα στις τάξεις των υποστηρικτών του. Με τόσα να διακυβεύονται, ξέρει πως μπορεί να συσπειρώσει τη  βάση του προκαλώντας την Ουάσινγκτον- κι η περίπτωση του Μπράνσον το παρέχει τα μέσα. Η όρθωση του αναστήματος στις ΗΠΑ είναι πολιτικά θετική για κάθε για κάθε Τούρκο ηγέτη,΄΄ είπε ο Χάουαρντ Αϊζενστάτ, ερευνητής στο POMED, μια δεξαμενή σκέψης στην Ουάσινγκτον. ΄΄Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ είναι εξοργισμένες, η συζήτηση για κυρώσεις… ενισχύει το στοιχείο που οι Τούρκοι βρίσκουν ελκυστικό στον Ερντογάν.

Οι σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον ξεκίνησαν να επιδεινώνονται, όταν οι ΗΠΑ άρχισαν να εξοπλίζουν τους Κόυρδους στη μάχη κατά του ISIS. Η απόφαση του προέδρου Τράμπ να μεταφέρει την πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ, δεν βοήθησε την κατάστση. Τότε, ήρθε η δίκη του Μεχμέτ Χακάν Ατίλλα, ενός Τούρκου τραπεζίτη, που καταδικάστηκε για βοήθεια προς το Ιράν να παρακάμψει τις διεθνείς κυρώσεις. Στους ερχόμενους μήνες, οι αρχές των ΗΠΑ ίσως επιβάλουν κυρώσεις σε τουρκικές τράπεζες για αρωγή προς τον Ατίλλα και το σχέδιο του. Ίσως, ακόμα, να επιβάλουν ταξιδιωτικούς περιορισμούς σε Τούρκους αξιωματούχους υπεύθυνους για την κράτηση σε τουρκικές φυλακές μιας ντουζίνας Αμερικανών πολιτών, συμπεριλαμβανομένου του Μπράνσον.

Η Τουρκία, ταυτόχρονα, κινείται για την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων S-400. Αυτοί οι πύραυλοι είναι ασύμβατοι με τα συστήματα του NATO, τουτέστιν τα υφιστάμενα συστήματα του ΝΑΤΟ στην Τουρκία δε θα «επικοινωνούν» με τα ρωσικά. Η αγορά ενδέχεται να εντείνει τις εντάσεις μεταξύ της Τουρκία και της Δύσης, οδηγώντας, ίσως, σ ένα νέο γύρο κυρώσεων. Επιπλέον, Αμερικανοί γερουσιαστές έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση περί ακύρωσης της πώλησης 100 αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία- για μερικά απ τα οποία η Τουρκία έχει ήδη πληρώσει. Αφετηρία αυτών των συζητήσεων ήταν μια συμπλοκή στην Ουάσινγκτον, πέρυσι τον Μάιο, στην οποία συμμετείχαν μέλη της ασφάλειας του Ερντογάν.

Αν και η απόπειρα απαγόρευσης πώλησης των αεροσκαφών έπεσε στο κενό, το περιστατικό στο αμερικανικό έδαφος αμαύρωσε την εικόνα του Ερντογάν στην Ουάσινγκτον. Την περασμένη Παρασκευή, το Κογκρέσο δημοσίευσε ένα νομοσχέδιο για την άμυνα, που περιελάμβανε μια προσωρινή αναστολή πώλησης όπλων στην Τουρκία, που θα μπορούσε να βλάψει την πώληση των F-35. ΄΄Κάθε μελλοντική κύρωση ή δράση για περιορισμό πώλησης όπλων στην Τουρκία θα είναι σκληρότερη και πιο στοχευμένη,΄΄ είπε ο Άαρον Στάιν, ερευνητής στο Atlantic Council, μια δεξαμενή σκέψης στην Ουάσινγκτον. ΄΄Υπάρχει ένα Κογκρέσο που είναι πολύ θυμωμένο με την Τουρκία και θέλει να κάνει κάτι και ο Μπράνσον  είναι προωθητικός παράγοντας΄΄ για να παρθούν αυστηρότερα μέτρα κατά της Άγκυρας.

Στην πρώτη εμφάνιση του Μπράνσον στο δικαστήριο, στις 16 Απριλίου, μάρτυρες κατηγορίας κατέθεσαν μέσω βίντεο που αλλοίωναν τα πρόσωπα και τις φωνές, ώστε να κρύψουν την ταυτότητα τους. Ένας απ αυτούς δήλωσε ότι ο Μπράνσον ήταν μέλος ενός δικτύου χριστιανών ιεραποστόλων της CIA, που προσπαθούσαν να προσηλυτίσουν μαχητές του PKK, ώστε να βοηθήσουν να διχαστεί το τουρκικό έθνος. ΄΄Στην Τουρκία όταν μια έρευνα υπολείπεται στοιχείων, είναι συνήθεια, εσχάτως, να ενισχύεται από κρυφούς μάρτυρες χωρίς αξιοπιστία και σχέση με την πραγματικότητα΄΄ είπε ο δικηγόρος του Μπράνσον. Πρόσθεσε πως οι κατηγορίες κατά του Μπράνσον προέρχονται από την ανθρωπιστική του δραστηριότητα στη νοτιοανατολική Τουρκία  το 2014, όταν έφερε μέλη του ποιμνίου του να βοηθήσουν Κούρδους και Άραβες πρόσφυγες από την πολιορκία στο Κομπάνι. Άλλες διεθνείς ανιρωπιστικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία, υφίστανται αντίστοιχες έρευνες.

Άλλες κατηγορίες κατά του Μπράνσον περιλαμβάνουν ότι συναντήθηκε με υψηλόβαθμα στελέχη του κινήματος Γκιουλέν και πως συνδέεται με Μορμόνους ιεραπόστολους από τη Σμυρνη, στους υπολογιστές των οποίων η τουρκική αστυνομία φέρεται να ανακάλυψε απόρρητα δημόσια έγγραφα, είπε ο δικηγόρος του Μπράνσον. Μάλιστα, συμπληρώνει, οι εν λόγω φάκελοι ήταν λίστες υπαλλήλων στους τουρκικούς σιδηρόδρομους που αποκτήθηκαν μέσω αναζήτησης στο Google. Το τουρκικό Υπουργείο Εσωτερικών δεν θέλησε να σχολιάσει να τις κατηγορίες που απευθύνονται στον Μπράνσον.

Πρόσφατα, ο γερουσιαστής από τη Β. Καρολίνα, Τομ Θίλλις, επισκέφτηκε τον Μπράνσον, που ανήκει στην περιφέρεια του, και συνέγραψαν  μια διακομματική επιστολή, υπογεγραμμένη από 65 γερουσιαστές, που πιέζει για την αποφυλάκιση του. Ο Θίλλις ήταν παρών στο διάρκειας 12 ωρών δικαστήριο, και περιέγραψε όσα είδε ως΄΄ δίκη μαϊμού . ΄΄Αυτές οι κατηγορίες δε θα μπορούσαν να κρατήσουν κανέναν στη φυλακή για παραπάνω από μια ημέρα στις ΗΠΑ,΄΄ είπε ο Θίλλις.

Ο Μπράνσον ίδρυσε αρκετές εκκλησίες στη Σμύρνη, συμπεριλαμβανομένης της εκκλησίας της Αναστάσεως, μιας μη ομολογιακής ενορίας στην οποία κήρυττε. Η εκκλησία στεγαζόταν σε ένα κίτρινο κτίριο με  ενάμιση  όροφο, σ ένα μικρό δρόμο στο κέντρο της πόλης. Στην είσοδο κρέμεται μια αφίσα που αναγράφει τις ώρες λειτουργία της εκκλησίας. Από πάνω, υπάρχει μια χρυσή πινακίδα με ένα μαύρο σταυρό που γράφει Dirilis Kilisesi ή Εκκλησία της Αναστάσεως.

Μια πρόσφατη Κυριακή, το μικρό κτίριο, χωρητικότητας όχι για περισσότερα από 50 ή 60 άτομα, ήταν γεμάτο κόσμο. Περίπου οι μισοί ήταν Τούρκοι κι άλλοι μισοί ξένοι, όλοι, όμως, προσεύχονταν για την αποφυλάκιση του Μπράνσον. Ο Ουμίτ Ντογκάν, επικεφαλής της ένωσης των εκκλησιών της Αναστάσεως, προσηλυτίστηκε στον Χριστιανισμό στην ηλικία των 12 και τώρα κηρύττει τακτικά στην εκκλησία. Είπε ότι ο Μπράνσον έπαιζε κομβικό ρόλο στη δική του κατανόηση της πίστης. ΄΄Για μένα ήταν προνόμιο η γνωριμία και η στενή σχέση μαζί του. Θα είναι για πάντα στη ζωή μου,΄΄ είπε ο Ντογκάν, επαινώντας το tweet του Τραμπ  για τον Μπράνσον. ΄΄Αγαπάμε τον Μπράνσον και την οικογένεια του. Όλοι γνωρίζουν  ότι έκανε θυσίες για να αναπτύξει και να βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων της κοινότητας.’’

Ο Μπράνσον είναι ο μοναδικός Αμερικανός έγκλειστος για λόγους συνειδήσεως, σύμφωνα με τη λίστα της Αμερικανικής Επιτροπής για τη Θρησκευτική Ελευθερία, που μελετά τις παραβιάσεις της θρησκευτικής ελευθερίας και κινητοποιεί το ενδιαφέρον για φυλακισμένους θρησκευτικούς ηγέτες ανά τον κόσμο. Η αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Σάντρα Τζόλλεϋ, συναντήθηκε με τον Μπρανσον σε μια επίσκεψή της τον περασμένο  Οκτώβριο, και δήλωσε σοκαρισμένη με την κατάσταση του. Έδειχνε  αναστατωμένος και πάλευε να αρθρώσει λέξεις στα Αγγλικά/ ΄΄Καθώς προχωρούσαμε… εξέφρασε τον φόβο πως θα πέθαινε εκεί μόνος. Χωρίς να μπορεί αν δει ξανά την πατρίδα του και τα παιδιά του. Ο βαθύτερος φόβος του ήταν πως κάποια στιγμή θα τον εγκατέλειπαν και ο κόσμος θα πειθόταν από τις χαλκευμένες κατηγορίες,’’ πρόσθεσε. Σχεδιάζει να είναι παρούσα στο δικαστήριο στις 7 Μαΐου.

Εκτός από διπλωματικές και νομικές επισκέψεις, στο Μπράνσον επιτρέπεται μια εβδομαδιαία επίσκεψη από τη σύζυγο του, Νορίν, που έμεινε στη Σμύρνη για να τον στηρίξει. Τον έχουν συνταγογραφηθεί αντικαταθλιπτικά και μοιράζεται το κελί του στις φυλακές Kiriklar  μ έναν ακόμη κρατούμενο, με τον οποίο έχει καλή σχέση σύμφωνα με τον δικηγόρο του.

Πίσω στη Β. Καρολίνα, η κόρη του Μπράνσον, Ζακλίν, αναμένει την  ετυμηγορία. Πρόσφατα, παντρεύτηκε και αναβάλλει την τελετή του γάμου, ώστε να μπορέσει να την συνοδεύσει ο πατέρας της. Ωστόσο, αναλογιζόμενη όσα έχει περάσει η οικογένεια της από τον Οκτώβρη του 2016, αναρωτιέται αν θα επιστρέψει ξανά η αίσθηση της κανονικότητας. ΄΄Η κράτηση στη φυλακή με ψευδείς κατηγορίες για ενάμιση χρόνο, μπορεί να αλλάξει έναν άνθρωπο,΄΄ είπε. ΄΄Δεν νομίζω ότι ο πατέρας μου θα είναι ξανά ο ίδιος άνθρωπος που ήταν πριν. Όλα αυτά τον έχουν αλλάξει κι έχουν αφήσει το σημάδι τους.’’

the atlantic