Σι Ζινπίνγκ: Ο νέος αυτοκράτορας της Κίνας

Σι Ζινπίνγκ: Ο νέος αυτοκράτορας της Κίνας

Τον περασμένο Οκτώβρη, στην επιβλητική Αίθουσα του Λαού, στην πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου, το 18ο συνέδριο του Κομουνιστικού Κόμματος Κίνας επικύρωσε την ανανέωση της θητείας του προέδρου Σι Ζινπίνγκ, ως Γενικού Γραμματέα του κόμματος. Σε μια σχοινοτενή ομιλία διάρκειας 3,5 ωρών, ο Σι, μέσα στα εκκωφαντικά χειροκροτήματα των περίπου 2,500 συνέδρων, παρουσίασε το όραμα του για την Κίνα της νέας εποχής με ευημερία στο εσωτερικό και ισχύ στο εξωτερικό. Οι σκέψεις του για το σοσιαλισμό προστέθηκαν στο κινεζικό σύνταγμα, δίπλα σ’ αυτές του ιδρυτή της κομμουνιστικής Κίνας, Μάο Ζιντόνγκ. Αναμφίβολα, η σκηνή είχε κάτι από το μεγαλείο του μακρινού παρελθόντος της πανίσχυρης αυτοκρατορικής Κίνας. Όμως, ο κινέζος πρόεδρος δεν μιμούταν απλώς τους αυτοκράτορες του παρελθόντος. Έχει αποφασίσει να γίνει ένας απ’ αυτούς.

Όπως οι Σοβιετικοί, μετά το θάνατο του Στάλιν, ακλούθησαν μια πολιτική «αποσταλινοποίησης», έτσι κι οι Κινέζοι κομμουνιστές, μετά το θάνατο του Μάο το 1976, εφήρμοσαν μια σειρά μεταρρυθμίσεων, για να αποφευχθεί η επανάληψη της «ενός ανδρός αρχή» που ίσχυε την περίοδο του Μεγάλου Τιμονιέρη. Ωστόσο, στα τέλη του περασμένου Φεβρουαρίου, το κυβερνών κόμμα αποφάσισε να άρει το συνταγματικό περιορισμό που προβλέπει μέχρι δύο, πενταετής θητείες για κάθε πρόεδρο. Στις 5 Μαρτίου, συγκλήθηκε το κινεζικό Κογκρέσο, το οποίο, ταυτόχρονα με την ανανέωση της προεδρίας του Σι, αναμένεται να «ευλογήσει» με τη ψήφο του τη συνταγματική αλλαγή. Διεθνείς αναλυτές περιγράφουν, σκωπτικά, τη διαδικασία ως στέψη.

Σι-Κίνα: Βίοι παράλληλοι

Όταν το 1978, τα ηνία της Κίνας ανέλαβε ο Ντένγκ Ξιάοπινγκ, η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου ήταν ένα πάμπτωχο, τριτοκοσμικό, κομμουνιστικό κράτος. Ο μεταρρυθμιστής Ντένγκ, ακολούθησε μια πολιτική φιλελευθεροποίησης και ανοίγματος της οικονομίας στις ξένες επενδύσεις που, σήμερα, έχει κάνει την Κίνα τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου μετά τις ΗΠΑ. Περιττό να πούμε, ότι η δυναμική των πραγμάτων δείχνει πως δε θα αργήσει να υποσκελίσει τους Αμερικανούς.

Ο Σι, όπως κι η πατρίδα του, είναι ένας άνθρωπος που έφτασε στον πάτο, για να αναρριχηθεί, με πολύ κόπο, ξανά στην κορυφή. Ο πατέρας του Σι πολέμησε πλάι στον Μάο κατά τον 20ετή κινεζικό εμφύλιο και υπήρξε στενός συνεργάτης του Προέδρου. Έπεσε όμως θύμα της υστερίας του καθεστώτος, που τον φυλάκισε κατά τη διάρκεια της  Πολιτιστικής Επανάστασης. Ο Σί βρέθηκε να ζει σε μια σπηλιά στην κινεζική επαρχία, όπου πέρασε από συστηματική και βάναυση «επανεκπαίδευση» στις κομμουνιστικές αρχές. Όμως, χάρη στην επίμονη προσπάθεια του, κατάφερε να ανελιχθεί πολιτικά, οικοδομώντας, μάλιστα, το προφίλ του πειθαρχημένου και αδιάφθορου άνδρα. Όταν το 2007, το όνομα του βρέθηκε στη λίστα των νέων μελών της εννεαμελούς, πολιτικής επιτροπής, το όργανο που de facto κυβερνά την Κίνα, όλοι αναρωτιόντουσαν, ‘’ποιός είναι ο Σι Ζιπίνγκ’’. Σήμερα, ακόμη κι ο πρόεδρος  Τράμπ, με τη γνωστή αδυναμία στους ισχυρούς, αυταρχικούς ηγέτες, υποκλίνεται στην ισχύ του νέου Κινέζου αυτοκράτορα.

Η «παγίδα» του Θουκυδίδη

Ο Σι, στην ομιλία στο συνέδριο του κόμματος, αναφέρθηκε στο «κινεζικό όνειρο». Αυτό περιλαμβάνει άνοδο του βιοτικού επιπέδου, βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος και επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, ώστε η Κίνα να καταστεί πρωτοπόρος σ’ αυτόν τον τομέα. Η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν έχουν θέση στη νέα Κίνα, τη χώρα πρότυπο για το μοντέλο που οι πολιτικοί επιστήμονες ονομάζουν «αυταρχικό καπιταλισμό». Δεν είναι όμως οι εσωτερικές αντιφάσεις τις Κίνας που τρομάζουν. Ο αυτοκράτορας Σι θέλει  η οικονομική δύναμη της Κίνας, να αντανακλάται και στο επίπεδο της πυγμής στο εξωτερικό. Ήδη, η ένταση μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ στον Ειρηνικό και την ανατολική Ασία αυξάνεται. Ο Θουκυδίδης πίστευε πώς ο Πελοποννησιακός πόλεμος προκλήθηκε από την ανασφάλεια της Σπάρτης απέναντι στην ανερχόμενη ισχύ της Αθήνας. Όσο οι αυτοκρατορικές φιλοδοξίες της Κίνας θα αυξάνονται τόσο οι στριμωγμένες, και εσχάτως ασταθείς ΗΠΑ, θα πιέζονται να αποδείξουν ότι η κυριαρχία τους δεν ανήκει στο παρελθόν.