Με κομμένη την ανάσα

Με κομμένη την ανάσα

Της Δήμητρας Μακρή

Τι διακυβεύεται στις τουρκικές εκλογές και γιατί όλος ο κόσμος έχει στραμμένα στη χώρα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το βλέμμα και την προσοχή του; Γιατί τις θεωρούν ιστορικές τις εκλογές της 24η Ιουνίου; Δεν παραμένει ο Τούρκος πρόεδρος ο δημοφιλέστερος πολιτικός της χώρας; Δεν έχει οδηγήσει την Τουρκία την τελευταία δεκαπενταετία σε ανάπτυξη και αλλαγή;

Όλα αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που συνοδεύουν τις εκλογές της Κυριακής. Πρόωρες εκλογές προεδρικές και κοινοβουλευτικές. Οι πρώτες που θα αλλάξουν το σύστημα της χώρας και θα δώσουν διευρυμένες εξουσίες στον πρόεδρο κάνοντας το πολίτευμα προεδρικό μεν αλλά χωρίς τις ασφαλιστικές νομοθετικές δικλείδες που έχουν τα αντίστοιχα συστήματα σε ΗΠΑ ή Γαλλία άρα προεδρικό μεν αυταρχικότερο δε. Πρόωρες γιατί ήταν προγραμματισμένες για το Νοέμβριο του 2019 αλλά τις προκήρυξε ο Ερντογάν τον Απρίλιο θέλοντας να αιφνιδιάσει την αντιπολίτευση αφενός και να προλάβει αφετέρου την περαιτέρω επιδείνωση της τουρκικής οικονομίας και της υποτίμησης της λίρας. Εκλογές που αν τις κερδίσει θα μπορέσει να πιάσει το όνειρό του και να παραμείνει στην εξουσία μέχρι το 2023 και να γιορτάσει πανηγυρικά τα εκατό χρόνια της ιστορίας του νεότερου τουρκικού κράτους όντας στο ύπατο  αξίωμα.

Ο Ερντογάν θέλησε να αιφνιδιάσει τους πολιτικούς του αντιπάλους και να έχει δεδομένη την εκλογή του. Παρόλο που παραμένει το αδιαφιλονίκητο φαβορί δεν έχει τη νίκη στο τσεπάκι του αν και ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος των μέσων μαζικής ενημέρωσης, διεξαγάγει εκλογές σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης – άρα με πολύ περισσότερο έλεγχο στον εκλογικό μηχανισμό- και έχει προβεί  έπειτα από την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 σε σημαντική εκκαθάριση του δημόσιου τομέα άρα και διαθέτει ακόμη μεγαλύτερο έλεγχό του. Άρα μπορεί να είναι σίγουρος;  Οι περισσότεροι εκτιμούν ότι λογικά θα κερδίσει. Ωστόσο! Οι δημοσκοπήσεις που τον φέρνουν μπροστά κινούνται στο όριο του λάθους. Επιπρόσθετα πολλοί Τούρκοι φοβούνται να εκφράσουν την πραγματική τους άποψη. Ο κόσμος έχει διχαστεί περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Η αντιπολίτευση όχι μόνο δεν αιφνιδιάστηκε αλλά και κατέβασε δυναμικούς υποψηφίους και κατάφερε να συνασπιστεί σε ένα νυν κατά του Ερντογάν αγώνα. Στις κοινοβουλευτικές εκλογές είναι δεδομένος ο συνασπισμός των αντιπολιτευόμενων κομμάτων, στις δε προεδρικές αν πάει η εκλογή στον β’ γύρο στις 8 Ιουλίου τότε θα συσπειρωθούν πίσω από τον αντίπαλο του Ερντογάν.

Κλειδί  για την εξέλιξη του αποτελέσματος είναι η κουρδική ψήφος.  Κατά καιρούς συντηρητικοί Κούρδοι οι οποίοι πίστεψαν τον Ερντογάν και τα ανοίγματά του υπέρ των δικαιωμάτων της κουρδικής μειονότητας τον είχαν ψηφίσει. Όμως πλέον κι έπειτα από τον πόλεμο που έχει ανοίξει αυτός εναντίον τους δεν υπάρχει περίπτωση να τον ψηφίσουν. Σκοπός είναι να πιάσουν το 10% που απαιτείται για να εισέλθουν στη Βουλή. Αν συμβεί αυτό και η αντιπολίτευση προχωρήσει καλά μπορούν να στερήσουν από τον Ερντογάν το  όνειρό του: την προεδρία και την πλειοψηφία του Κοινοβουλίου. Ενδεικτικό των πιθανοτήτων είναι ότι ο Ερντογάν παραδέχθηκε πως ίσως και να χρειαστεί να κυβερνήσει με κάποια συνεργασία. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί πως τα πάντα δεν είναι στρωμένα με ρόδα για τους Κούρδους καθώς ο υποψήφιός τους για τις προεδρικές εκλογές, ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς, κάνει προεκλογικό αγώνα από το κελί του…  Επίσης πως αν υπάρξει διαφοροποίηση στο ποιος κατέχει την προεδρία και ποιος το Κοινοβούλιο – η αντιπολίτευση το ένα, ο Ερντογάν το άλλο – θα υπάρξει μια αστάθεια στη χώρα που σίγουρα μόνο καλούς οιωνούς για τη χώρα και την περιοχή δεν επιφυλάσσει.