Μακρόν όπως λέμε Μπλερ- Oι γαλλο-αμερικανικές σχέσεις και οι αναμνήσεις που ξυπνούν

Μακρόν όπως λέμε Μπλερ- Oι γαλλο-αμερικανικές σχέσεις και οι αναμνήσεις που ξυπνούν

Λίγο πριν, ο Ντόναλτ Τραμπ, αποφασίσει το χτύπημα κατά του συριακού προγράμματος χημικών όπλων, είχε δώσει το σύνθημα της πλήρους αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συρία. Οι σύμβουλοι του,  με βάση τις προηγούμενες ανακοινώσεις τους περί παραμονής των δυο χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών, προσπάθησαν, πιθανώς, να τον πείσουν για το αντίθετο. Αλλά τότε, μια απρόσμενη πηγή διεκδίκησε τα εύσημα για την μετατόπιση του Τραμπ- ο πρόεδρος της Γαλλίας.

΄΄Πριν από δέκα ημέρες, ο πρόεδρος Τραμπ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα αποσυρθούν από τη Συρία. Τον πείσαμε πως ήταν απαραίτητο να παραμείνει΄΄, είπε ο Μακρόν σε τηλεοπτική συνέντευξη του. ΄΄Επίσης, πάνω που τα πράγματα ξέφευγαν με τα tweets, τον πείσαμε πως έπρεπε τα χτυπήματα να περιοριστούν στις εγκαταστάσεις χημικών όπλων΄΄.

Είναι ασυνήθιστο να ακούει κανείς πως η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ εκπονείται στη Γαλλία. Αλλά και πάλι, ασυνήθιστη είναι κι η σχέση Τραμπ-Μακρόν. Παρά τις διαμετρικά αντίθετες πολιτικές τους, σε πλήθος θεμάτων, οι δύο ηγέτες έχουν καταφέρει να σφυρηλατήσουν κάτι σαν φιλική σχέση κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Στον απόηχο τις τελευταίας συριακής επίθεσης με χημικά, ήταν η τηλεφωνική επικοινωνία Μακρόν-Τράμπ που ζητούσε ΄΄μια σκληρή συντονισμένη απάντηση΄΄  απέναντι σ αυτό που αμφότεροι  ηγέτες θεωρούν ένα απαράδεκτο έγκλημα του Άσαντ. Πριν περάσει μια εβδομάδα,  οι ΗΠΑ κι η Γαλλία διέταξαν  τον βομβαρδισμό τριών συριακών, κυβερνητικών στόχων, συμπεριλαμβανομένου ενός ερευνητικού κέντρου και δυο αποθηκών με χημικά όπλα(Το Η.Β., του οποίου η πρωθυπουργός συζήτησε το θέμα με τον Τράμπ δύο ημέρες με τον Μακρόν, συμμετείχε επίσης στα χτυπήματα).

Ο Λευκός Οίκος ισχυρίζεται πως ΄΄ η αποστολή των ΗΠΑ στη Συρία παραμένει αμετάβλητη΄΄- ήτοι η εξουδετέρωση των υπολειμμάτων του ISIS. Το βράδυ της Δευτέρας μετά την επίθεση, ο Μακρόν προσπάθησε να σιγοντάρει λέγοντας ότι κι η Γαλλία έχει τον ίδιο στόχο και πως τα χτυπήματα κατά του χημικού οπλοστασίου του Άσαντ είναι μια παράκαμψη στον πόλεμο κατά των Ισλαμιστών.

Η σχέση του Μακρόν με τον Τραμπ έχει χαρακτηριστεί από εμβληματικές παλινωδίες, με τους δύο άντρες να μοιάζουν να στέκονται πλάι-πλάι αλλά σπανίως να κοιτάζονται κατάματα. Ταυτόχρονα, αυτή η σχέση ξεχωρίζει, αν σκεφτεί κανείς τη σχέση άλλων Ευρωπαίων ηγετών με τον Τραμπ, τον οποίο κατηγορούν γα ζητήματα όπως απόκλιση από τις δυτικές αξίες και διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών. ΄΄ Η φιλιά μεταξύ των εθνών μας και μεταξύ μας είναι αρραγής,΄΄ είπε ο Τραμπ  σε κοινή συνέντευξη Τύπου κατά την επίσκεψη του στο Παρίσι τον περασμένο Ιούλιο.  Ο Μακρόν ανταπέδωσε τα συναισθήματα. ΄΄Τίποτα δε θα μας χωρίσει΄΄ είπε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.

Ο συντονισμός των δύο ηγετών στο αμφιλεγόμενο θέμα του πολέμου- εμπρός, μάλιστα, στον σκεπτικισμό των εθνικών τους ακροατηρίων- ξυπνά στη μνήμη ιστορίες περασμένων υπερ-ατλαντικών σχέσεων, όπως αυτή του Βρετανού πρωθυπουργού Τόνυ Μπλέρ και του Αμερικανού προέδρου Τζορτζ Μπούς, του νεώτερου. Όπως ο Μπλέρ, ο Μακρόν είναι γνωστός για το φιλελεύθερο νεανικό του σφρίγος και την επιθυμία του να υπερβεί τους παραδοσιακούς άξονες αριστεράς-δεξιάς. Ο πρώην εκπρόσωπος του Μπλέρ, Άλαστερ Κάμπελ, σημείωσε την ομοιότητα τον περασμένο Ιανουάριο, χρίζοντας τον Μακρόν αυθεντικό κληρονόμο του Τόνυ Μπλέρ΄΄. Επιπλέον, ο ενθουσιασμός του Μακρόν για την παρόρμηση του Τραμπ να επέμβει κατά του Άσαντ- καταδικάζοντας δημοσίως το συριακό καθεστώς παρά τον δισταγμό άλλων συμμάχων να πράξουν το ίδιο- υπενθυμίζει, επίσης, την βοήθεια που παρείχε ο Μπλέρ στον Μπους, στην προσπάθεια συγκρότησης ενός συνασπισμού κατά του Ιράκ. Πρόσφατη έρευνα της βρετανικής κυβέρνησης για το υπόβαθρο του πολέμου, χαρακτηρίζει καθοριστικό παράγοντα τη σχέση Μπλέρ-Μπους.

Από την άλλη, το «ειδύλλιο» του Μακρόν με τον Τραμπ απέχει από τη «συμβίωση» του Μπλέρ με τον Μπους.  Ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν μια τεράστια επιχείρηση που δεν έχει τίποτα όμοιο με όσα έχουν κάνει από κοινού  η Γαλλία κι οι ΗΠΑ στη Συρία. ΄΄ Ένας νυχτερινός καταιγισμός με πυραύλους «Κρούζ» στη Συρία είναι εντελώς διαφορετικής κλίμακας από μια εισβολή δέκα χιλιάδων ανδρών, την αλλαγή καθεστώτος και την καταστολή της αντίστασης,΄΄ σύμφωνα με τον Τζον Παρακίλας, υποδιευθυντή του Ινστιτούτου Chatham House, που προσθέτει τη σημασία της δημόσιας προβολής των σχέσεων τους από τους Μπλέρ και Μακρόν.΄΄Δεν νομίζω ότι ο Μπλέρ υποστήριξε ποτέ ότι έπεισε τον Μπους να εισβάλει στο Ιράκ. Το μόνο που έκανε ήταν να ακολουθήσει τυφλά.΄΄

Ωστόσο, ο Μπλέρ βοήθησε να πειστούν, για τον πόλεμο στο Ιράκ,  άλλοι, περισσότερο διατακτικοί απέναντι στα σχέδια του Μπους. Αυτός ακριβώς ο ρόλος- και το συνακόλουθο χάος στο Ιράκ της μετά-Σαντάμ εποχής- έκανε τον Μπλέρ, έναν από τους πιο δημοφιλείς πολιτικούς, έναν από τους πιο απεχθείς. Δεδομένης της μικρής κλίμακας των επιχειρήσεων στη Συρία, μοιάζει δύσκολο ο Μακρόν να έχει την ίδια μοίρα. Υφίσταται όμως την κριτική των δύο άκρων του πολιτικού φάσματος (Λε Πεν, Μελανσόν), τα οποία αντιτίθενται στον πόλεμο στη Συρία. Συν τοις άλλοις, τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ στη Γαλλία βρίσκονται στο 14%, που σημαίνει πως η στήριξη  του Μακρόν προς τον «Πλανητάρχη» ενέχει μακροπρόθεσμο πολιτικό κόστος.

Ίσως πριν από ένα χρόνο, μια στενή σχέση μεταξύ ενός Ευρωπαίου ηγέτη και του Τραμπ να έμοιαζε απίθανη. Άλλωστε, ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος που ως υποψήφιος για το αξίωμα υποσχόταν να βάλει την ΄΄Αμερική πρώτη΄΄, αμφισβητώντας  την υποστήριξη στο ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε παρωχημένο.  Όταν ο Τραμπ αποφάσισε να χτυπήσει τη Συρία για τα χημικά της όπλα, τον Απρίλη του 2017, το έκανε μονομερώς. Ο Μακρόν δεν είχε εκλεγεί ακόμη πρόεδρος. Ακόμη και μετά την είσοδο του Μακρόν στο Μέγαρο των Ηλυσίων, τον Μάιο του 2017, η σχέση του με τον Αμερικανό πρόεδρο άρχισε στραβά, με μια σειρά αποκλίσεων και άβολων χειραψιών

Κάπου όμως μεταξύ της απόφασης του Τραμπ να αποσύρει τις ΗΠΑ από την συμφωνία των Παρισίων για το κλίμα και της φιλοξενίας που παρείχε ο Μακρόν στον Τραμπ στην παρέλαση για την Ημέρα της Βαστίλης, ο Γάλλος πρόεδρος κατάφερε να γοητεύσει τον ομόλογο του. Και τώρα, ο Μακρόν είναι ο άνθρωπος, κατά δήλωση του ίδιου του Τραμπ, στον οποίο στρέφεται για καθοδήγηση σε στιγμές κρίσεως, κάτι που δεν θα έκανε ένας επικριτικός απέναντι στις παραδοσιακές συμμαχίες πρόεδρος.

Είχε όμως ο Μακρόν άλλη επιλογή, από το να κάνει «τα γλυκά μάτια» στον Τραμπ; Οι ΗΠΑ παραμένουν η παγκόσμια υπερδύναμη. Παρά τη χαμηλή δημοφιλία του στη Γαλλία( ή στις ΗΠΑ), ο Τραμπ παραμένει πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Το συμφέρον του Μακρόν βρίσκεται στην καλλιέργεια της σχέσης του με τον Τραμπ, αν θέλει να έχει την παραμικρή επιρροή στον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ ενεργούν στην υφήλιο.